Bộ Xây dựng: năng lực xi măng Việt Nam khoảng 125 triệu tấn/năm, tỷ lệ AF khoảng 7–10%; tái sử dụng khoảng 20 triệu tấn tro, xỉ nhiệt điện mỗi năm

Bộ Xây dựng ghi năng lực sản xuất xi măng của Việt Nam ở mức khoảng 125 triệu tấn/năm (khoảng 125 Mtpa) và tỷ lệ nhiên liệu thay thế (AF) trong sản xuất xi măng khoảng 7–10%. Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh nêu các số liệu này tại hội nghị tham vấn chính sách dự án Luật Quản lý, phát triển vật liệu xây dựng, tổ chức ở Hà Nội chiều 9/9/2026.

Cùng bộ số liệu, ngành vật liệu xây dựng tái sử dụng khoảng 20 triệu tấn tro, xỉ nhiệt điện và hơn 2 triệu tấn xỉ luyện kim mỗi năm. Hệ thống tận dụng nhiệt thừa (WHR) tại một số nhà máy thép, xi măng và kính tạo ra khoảng 5 tỷ kWh điện/năm.

Thông tin chính

Số liệu nêu tại hội nghị tham vấn ngày 9/9/2026

Bộ Xây dựng tổ chức hội nghị tham vấn chính sách dự án Luật Quản lý, phát triển vật liệu xây dựng chiều 9/9/2026 tại Hà Nội. Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh chủ trì.

Báo Đầu tư đưa tin ngày 10/9/2026, dẫn các số liệu năng lực sản xuất và tái chế do Thứ trưởng Sinh nêu. VnEconomy cùng ngày đưa tin về các nhóm chính sách của dự thảo luật.

Các số liệu về xi măng trùng với dự thảo 1 báo cáo tổng kết thi hành pháp luật của Bộ Xây dựng, bản gửi lấy ý kiến ngày 21/8/2026.

Năng lực khoảng 125 triệu tấn xi măng mỗi năm

Theo Bộ Xây dựng, mỗi năm Việt Nam có thể sản xuất khoảng 125 triệu tấn xi măng. Đây là số năng lực sản xuất, không phải sản lượng tiêu thụ.

Bộ ghi sản lượng xi măng của Việt Nam đứng thứ 3 thế giới. Cùng danh sách năng lực có 150 triệu m³ bê tông, 11,7 triệu tấn thép xây dựng, 840 triệu m² gạch ốp lát và 350 triệu m² kính xây dựng.

Dự thảo báo cáo tổng kết ghi rằng với xi măng, “vẫn có dây chuyền phải dừng sản xuất do khó khăn tiêu thụ”. Tài liệu không nêu số dây chuyền cụ thể.

Cem.Mart ngày 15/9/2026 dẫn lại số liệu của Bộ, gọi con số 125 triệu tấn/năm là “tổng công suất xi măng”.

Tỷ lệ nhiên liệu thay thế khoảng 7–10%

Bộ Xây dựng ghi tỷ lệ nhiên liệu thay thế trong sản xuất xi măng hiện ở khoảng 7–10%. AF là nhiên liệu dùng thay một phần than trong lò nung clinker.

Các tài liệu của Bộ không nêu tỷ lệ này tính theo nhiệt lượng hay theo khối lượng.

Theo dự thảo báo cáo, Chiến lược phát triển vật liệu xây dựng Việt Nam thời kỳ 2021–2030 (Quyết định 1266/QĐ-TTg ngày 18/8/2020) định hướng xi măng theo dây chuyền quy mô lớn, giảm tỷ lệ clinker, tăng phụ gia và nhiên liệu thay thế, tận dụng nhiệt khí thải.

Khoảng 20 triệu tấn tro, xỉ nhiệt điện được tái sử dụng mỗi năm

Ngành vật liệu xây dựng tái sử dụng khoảng 20 triệu tấn tro, xỉ nhiệt điện và hơn 2 triệu tấn xỉ luyện kim mỗi năm, theo Bộ Xây dựng.

Đây là số liệu toàn ngành vật liệu xây dựng. Bộ không tách riêng khối lượng dùng trong sản xuất xi măng.

Dự thảo báo cáo xếp nhóm số liệu này vào phần kết quả sử dụng nguyên liệu, nhiên liệu thay thế và phụ phẩm công nghiệp.

WHR tại nhà máy thép, xi măng và kính tạo khoảng 5 tỷ kWh/năm

Theo Bộ Xây dựng, các hệ thống tận dụng nhiệt thừa tại một số nhà máy thép, xi măng và kính tạo ra khoảng 5 tỷ kWh/năm. Toàn ngành vật liệu xây dựng tiêu thụ trên 25 tỷ kWh điện/năm.

Bộ không công bố riêng sản lượng điện WHR của ngành xi măng.

Cem.Mart ghi khoảng 5 tỷ kWh là điện từ “tận dụng nhiệt thừa lò nung”; Báo Đầu tư và dự thảo báo cáo của Bộ ghi con số này cho một số nhà máy thép, xi măng và kính.

VICEM phát 98,1 triệu kWh điện WHR trong 6 tháng đầu năm

Ở cấp doanh nghiệp, Tổng công ty Xi măng Việt Nam (VICEM) báo cáo Bộ Xây dựng số liệu chuyển đổi xanh 6 tháng đầu năm 2026. Báo Xây dựng đăng ngày 8/7/2026.

Theo VICEM, các nhà máy trong hệ thống phát 98,1 triệu kWh điện từ nhiệt khí thải. VICEM công bố mức giảm phát thải tương ứng là 66.352 tấn CO₂.

Điện mặt trời áp mái đưa vào sử dụng đạt 5,8 triệu kWh. VICEM ghi mức giảm tương ứng 3.948 tấn CO₂.

VICEM đưa 180.486 tấn chất thải vào sản xuất

VICEM ghi tổng khối lượng rác thải đưa vào sử dụng trong 6 tháng là 180.486 tấn. Doanh nghiệp công bố mức giảm phát thải tương ứng 68.188 tấn CO₂.

Cem.Mart mô tả khối lượng 180.486 tấn là chất thải dùng làm nguyên, nhiên liệu thay thế.

Cùng kỳ, VICEM sử dụng khoảng 1,12 triệu tấn tro, xỉ, tỷ lệ bình quân 9,28%. Lượng thạch cao nhân tạo đạt khoảng 271.600 tấn, tỷ lệ thay thế thạch cao tự nhiên bình quân khoảng 54,13%.

Đây là số liệu của một tổng công ty, không phải số bình quân toàn ngành.

Hai dây chuyền được Cem.Mart dẫn làm ví dụ

Cem.Mart dẫn trường hợp Xi măng Đồng Lâm. Nhà máy vận hành hệ thống WHR công suất 8.700 kW, đáp ứng khoảng 30% nhu cầu điện, và triển khai dự án đồng xử lý (Co-Pro) với mục tiêu thay thế tối đa 30% lượng than cám.

Với VICEM Hoàng Mai, Cem.Mart dẫn Bản tin tháng 8 của đơn vị: tỷ lệ thay thế nhiệt (TSR) đạt 36,58% trong nửa đầu năm, công suất phát điện WHR bình quân 5,8 MW.

Theo Cem.Mart, TSR 36,58% của một dây chuyền là chỉ báo kỹ thuật nội bộ và không so sánh trực tiếp được với tỷ lệ AF 7–10% bình quân ngành.

Báo Nhân Dân ngày 24/9/2026 ghi Vicem Bút Sơn và Vicem Hoàng Mai đã đạt tỷ lệ nhiên liệu thay thế hơn 30%.

Số liệu nằm trong hồ sơ chính sách dự án luật

Dự thảo Luật Quản lý, phát triển vật liệu xây dựng gồm 6 nhóm chính sách. Một nhóm dành cho thu hồi, tái chế và kinh tế tuần hoàn, theo Báo Đầu tư.

Theo VnEconomy, Thứ trưởng Sinh yêu cầu không thiết kế quy hoạch sản phẩm, không phân bổ hành chính công suất hoặc nguồn vật liệu và không tạo “giấy phép con”.

Vụ Khoa học công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng được giao chủ trì tổng hợp ý kiến, rà soát hồ sơ chính sách.

Những mốc tiếp theo

• Hồ sơ chính sách dự án luật: Bộ Xây dựng tiếp tục tổng hợp ý kiến sau hội nghị 9/9/2026; các nguồn không nêu thời điểm trình.
• Số liệu chuyển đổi xanh cả năm 2026 của VICEM: chưa công bố tại ngày 25/9/2026.

Nguồn

• Báo Đầu tư, “Tham vấn xây dựng Luật Quản lý, phát triển vật liệu xây dựng”, 10/9/2026: baodautu.vn
• VnEconomy, “Luật Quản lý, phát triển vật liệu xây dựng không đặt thêm điều kiện kinh doanh mới”, 10/9/2026: vneconomy.vn
• Bộ Xây dựng, “Báo cáo Tổng kết việc thi hành pháp luật liên quan đến chính sách của dự án Luật Quản lý, phát triển vật liệu xây dựng” (dự thảo 1, bản gửi lấy ý kiến 21/8/2026): daibieunhandan.khanhhoa.gov.vn
• Cem.Mart, “Phân hóa cạnh tranh trong 125 triệu tấn công suất xi măng”, 15/9/2026: muaban.ximang.vn
• Báo Xây dựng, “VICEM đặt mục tiêu tiên phong chuyển đổi xanh ngành vật liệu xây dựng”, 8/7/2026: baoxaydung.vn
• Báo Nhân Dân, “‘Đại phẫu’ để quay về lõi: Bài học tập trung nguồn lực của VICEM”, 24/9/2026: nhandan.vn