Croatia chỉ định Holcim và Nexe xử lý khoảng 650 tấn chất thải tại Gospić bằng lò xi măng, thời hạn 45 ngày, tối đa 357.500 euro

Ngày 10/9/2026, Chính phủ Croatia ban hành quyết định chỉ định Holcim Hrvatska và Nexe thu gom, vận chuyển và thu hồi khoảng 650 tấn chất thải tại khu PPK Velebit ở Gospić, một phần dùng làm nhiên liệu thay thế tại nhà máy xi măng Koromačno và Našice. Thời hạn là 45 ngày kể từ ngày ra quyết định, giá trị công việc tối đa 357.500 euro chưa gồm VAT. Theo SiB ngày 22/9, phía Našice vẫn chờ kết quả kiểm nghiệm bổ sung trước khi nhận chuyến xe đầu tiên.

Thông tin chính

Nội dung quyết định ngày 10/9

Theo thông cáo của Bộ Bảo vệ môi trường và Chuyển đổi xanh Croatia, Chính phủ ban hành quyết định bảo đảm việc khẩn cấp dọn dẹp và xử lý khoảng 650 tấn chất thải không nguy hại tại PPK Velebit. Chất thải được chứa trong khoảng 300 bao big-bag.

Quyết định chỉ định HOLCIM HRVATSKA d.o.o. và NEXE d.d. thực hiện công việc. Các công ty liên kết của hai doanh nghiệp có thể tham gia nếu đáp ứng điều kiện luật định và có giấy phép phù hợp với loại, khối lượng chất thải.

Công việc phải bắt đầu ngay. Toàn bộ khâu tiếp nhận, dọn dẹp, vận chuyển và thu hồi hoặc xử lý phù hợp khác phải hoàn tất trong 45 ngày kể từ ngày ban hành quyết định.

FZOEU bảo đảm kinh phí, Bộ điều phối việc thực hiện. Tổng giá trị công việc tối đa 357.500 euro chưa gồm VAT; Bộ ghi khoản này không làm tăng khung tài chính đã xác định trước đó.

Thủ tục mua sắm công trước đó không thực hiện được

Bộ cho biết quyết định được đưa ra sau khi nhà thầu được chọn trong thủ tục mua sắm công trước đó rút lui ngày 9/9/2026, khiến thủ tục này không thể thực hiện.

CemNet ghi đơn vị rút lui là Tabak Grupa. Global Cement ghi Tabak Grupa “được cho là” đã dự thầu rồi rút lui.

Thu hồi năng lượng thay vì chôn lấp

Theo Bộ, khi chọn phương án, Chính phủ tính đến năng lực sẵn có của các doanh nghiệp có giấy phép tiếp nhận và thu hồi năng lượng từ chất thải không nguy hại làm nhiên liệu thay thế trong ngành xi măng.

Ở những phần mà tính chất chất thải và giấy phép hiện hành cho phép, chất thải sẽ được thu hồi năng lượng thay vì chôn lấp. Quyết định cũng yêu cầu truy xuất đầy đủ từ lúc nhận tại PPK Velebit đến khâu xử lý cuối cùng.

Bộ trưởng Marija Vučković nói quyết định đưa ra một giải pháp “cụ thể và thực hiện được ngay”, với thời hạn 45 ngày và không tăng khung tài chính.

Global Cement dẫn Thủ tướng Andrej Plenković cho biết công việc được xếp vào diện “khẩn cấp”.

Thành phần chất thải

CemNet ghi chất thải gồm nhựa thải, lốp xe và cặn từ quá trình xử lý cơ học chất thải. Global Cement mô tả gồm nhựa, lốp và các loại chất thải khác.

Theo CemNet, Bộ Môi trường cho biết nhiều kết quả kiểm nghiệm độc lập đã xếp vật liệu vào nhóm không nguy hại.

SiB (dẫn Net.hr) ngày 22/9 ghi các kết quả kiểm nghiệm đến thời điểm đó phân loại chất thải là không nguy hại nhưng phát hiện hàm lượng cacbon hữu cơ hòa tan cao.

Holcim: xử lý tại Koromačno trong sản xuất thường xuyên

CemNet ghi Holcim sẽ thu hồi khoảng 300 tấn tại nhà máy Koromačno trong quá trình sản xuất thường xuyên, sử dụng tương tự nhiên liệu RDF mà nhà máy đang dùng.

Holcim cho biết mỗi chuyến hàng sẽ được kiểm nghiệm trước khi nhận và xử lý theo giấy phép môi trường hiện có. Theo công ty, khí thải lò được quan trắc liên tục và báo cáo cho cơ quan có thẩm quyền.

Về khối lượng, CemNet ghi phần của Koromačno khoảng 300 tấn; SiB ghi khoảng 325 tấn.

Nexe: xe đến từng chiếc, không lưu kho

Ngày 21/9, sau cuộc họp với lãnh đạo tỉnh Osijek-Baranja, Chủ tịch Hội đồng quản trị Nexe Josip Ergović cho biết nhà máy sẽ sẵn sàng khi các kiểm nghiệm hoàn tất vào thứ Tư trong tuần, theo Novi list (dẫn Hina). Việc lấy mẫu mới tại Gospić đang được tiến hành.

Ông Ergović nói còn quá sớm để xác định việc bắt đầu rơi vào thứ Năm, thứ Sáu hay tuần sau. Nexe cho biết sẽ không nhận chất thải nguy hại.

Theo ông, xe chở chất thải sẽ đến từng chiếc và chất thải được đưa thẳng vào lò. Toàn bộ phần của Našice có thể được xử lý trong chưa đầy ba tuần.

Ông Ergović cho biết chất thải có hàm lượng clo hơi cao nên sẽ được nạp với lượng nhỏ; nếu không, việc xử lý chỉ mất ba đến bốn ngày.

Ông nêu nhiệt độ lò 1.450°C và nhiệt độ tại vòi đốt nơi nạp chất thải khoảng 2.000°C. Theo ông, tro còn lại được hòa vào clinker và thay đổi cấu trúc khoáng.

SiB ghi Nexe khẳng định chất thải không được kết quả kiểm nghiệm bổ sung của Bioinstitut xác nhận là không nguy hại sẽ không được chở về Našice.

Cơ quan y tế công cộng: không lưu kho

Viện Y tế công cộng tỉnh Osijek-Baranja cho rằng hàm lượng cacbon hữu cơ hòa tan không phải trở ngại cho việc đốt trong lò xi măng, với điều kiện chất thải không được lưu kho tại Našice, theo SiB.

Giám đốc viện, bà Dubravka Vuković, nói với Dnevnik rằng nếu chất thải đi thẳng vào lò thì lượng cacbon này không đáng lo ngại.

Chủ tịch tỉnh Nataša Tramišak dẫn ý kiến của viện rằng ở nhiệt độ trên 1.100°C, cacbon hữu cơ hòa tan không tồn tại. Bà cho biết tỉnh sẽ yêu cầu kiểm nghiệm và đo đạc sau quá trình đốt.

Giám sát trong quá trình xử lý

Dnevnik ngày 21/9 ghi xe tải sẽ được theo dõi bằng GPS, chất thải và không khí được kiểm tra liên tục, trong đó không khí được đo tại ba trạm.

Thị trưởng Našica Krešimir Kašuba cho biết đại diện thành phố sẽ có mặt tại nhà máy trong ngày đốt để theo dõi hồ sơ và quá trình, và cam kết công khai với người dân và báo chí.

Phản đối tại Našice

Global Cement ngày 17/9 ghi đảng đối lập Most phản đối kế hoạch. Tại cuộc họp báo trước cổng nhà máy Našice, nghị sĩ Marin Miletić đặt câu hỏi về việc phân loại chất thải là “không nguy hại”.

Dnevnik ghi người dân Našice đã biểu tình vào thứ Bảy trước đó và cảnh báo có thể phong tỏa. Người tham gia biểu tình nói họ không muốn chất thải ở thành phố và không tin các lời bảo đảm, một người cho rằng hệ thống lọc của nhà máy không ngăn được chất độc.

Thị trưởng Kašuba nói nhà máy có đủ giấy phép và một phần người dân chưa được thông tin đầy đủ. Chủ tịch tỉnh Tramišak cho rằng người dân có quyền đặt câu hỏi về mọi khâu của quá trình.

Istria đề nghị Chính phủ rút quyết định

Theo SiB, tỉnh Istria đề nghị Chính phủ từ bỏ quyết định đưa khoảng 325 tấn chất thải về Koromačno. Hội đồng tỉnh yêu cầu giám sát bổ sung khí thải của nhà máy.

Một tổ công tác theo dõi chất lượng không khí tại Koromačno đã được thành lập, theo cùng nguồn.

Những mốc tiếp theo

• Kết quả kiểm nghiệm bổ sung của Bioinstitut đối với phần chất thải chuyển về Našice: Nexe dự kiến có vào thứ Tư của tuần bắt đầu ngày 21/9.
• Chuyến xe đầu tiên đến Našice: SiB ghi có thể vào cuối tuần bắt đầu ngày 21/9 hoặc đầu tuần sau, nếu kết quả kiểm nghiệm đạt yêu cầu.
• Thời điểm Holcim bắt đầu tiếp nhận tại Koromačno: chưa có nguồn công bố.
• Hạn hoàn tất: 45 ngày kể từ ngày ban hành quyết định 10/9/2026.

Nguồn

• Bộ Bảo vệ môi trường và Chuyển đổi xanh Croatia, “Vlada osigurala uklanjanje 650 tona neopasnog otpada iz PPK Velebit u Gospiću”, 10/9/2026: mzozt.gov.hr
• CemNet (ICR Newsroom), “Holcim and Nexe to recover Gospic waste”, 11/9/2026: cemnet.com
• Global Cement, “Waste to be sent to cement plants in Croatia”, 11/9/2026: globalcement.com
• Global Cement, “Opposition to burning waste at Našice cement plant”, 17/9/2026: globalcement.com
• Novi list (Hina), “Uskoro početak spaljivanja dijela neopasnog otpada iz Gospića u našičkoj cementari”, 21/9/2026: novilist.hr
• Dnevnik.hr, “Građani prijete blokadama, odgovorni tvrde da nema opasnosti: ‘Više nikome od političara ne vjerujemo'”, 21/9/2026: dnevnik.hr
• SiB.hr (theo Net.hr), “U Našice stiže 325 tona otpada iz Like: Kamioni će dolaziti jedan po jedan”, 22/9/2026: sib.net.hr