Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) và Cơ quan Quản lý chất thải và Phát triển kinh tế tuần hoàn (Waste Management and Circular Economy Development Agency) của Uzbekistan ngày 23/9/2026 tổ chức bàn tròn quốc gia tại Tashkent với đại diện chính phủ và ngành xi măng. Cuộc họp thảo luận khả năng dùng đồng xử lý (co-processing) trong lò xi măng để quản lý một số dòng chất thải nguy hại.
Việc dùng lò xi măng để xử lý chất thải nguy hại tại Uzbekistan mới ở giai đoạn thảo luận. Chưa có nhà máy nào được chọn để thí điểm. Theo FAO và Phái đoàn EU, bước tiếp theo có thể là xác định các nhà máy xi măng quan tâm để đánh giá kỹ thuật ở cấp nhà máy.
Thông tin chính
| Nội dung | Chi tiết |
|---|---|
| Ngày, địa điểm | 23/9/2026, Tashkent, Uzbekistan |
| Đơn vị tổ chức | FAO cùng Waste Management and Circular Economy Development Agency của Uzbekistan |
| Khuôn khổ | Dự án “Technical Assistance for Sound Management of Hazardous Chemicals” (GCP/UZB/017/EC), do EU tài trợ, FAO thực hiện |
| Ngân sách dự án | 3,9 triệu euro |
| Người tham dự | Tổ chức quốc tế, đối tác phát triển, cơ quan chính phủ, Hiệp hội ngành xi măng Uzbekistan, các nhà sản xuất xi măng |
| Chủ đề | Đồng xử lý một số dòng chất thải nguy hại trong lò xi măng dưới dạng nhiên liệu và nguyên liệu thay thế (AFR) |
| Kinh nghiệm tham khảo | Thử nghiệm đồng xử lý có kiểm soát chất thải thuốc trừ sâu chứa POPs tại Azerbaijan, có hỗ trợ của FAO |
| Trạng thái | Giai đoạn thảo luận; chưa chọn nhà máy; chưa có thí điểm |
| Bước tiếp theo | Có thể xác định nhà máy quan tâm để đánh giá kỹ thuật cấp nhà máy |
Bàn tròn quốc gia về đồng xử lý trong lò xi măng
Theo thông cáo của FAO và Phái đoàn EU tại Uzbekistan, bàn tròn được tổ chức trong khuôn khổ dự án “Technical Assistance for Sound Management of Hazardous Chemicals” do EU tài trợ. Người tham dự gồm đại diện các tổ chức quốc tế, đối tác phát triển, cơ quan chính phủ, Hiệp hội ngành xi măng Uzbekistan và các nhà sản xuất xi măng.
Bàn tròn thảo luận vai trò có thể có của ngành xi măng trong quản lý một số dòng chất thải nguy hại thông qua đồng xử lý nhiên liệu và nguyên liệu thay thế (alternative fuels and raw materials, AFR). Theo thông cáo, đồng xử lý trong lò xi măng được một số quốc gia dùng như một phương án quản lý một số dòng chất thải được lựa chọn.
Cuộc họp cũng xem xét quan điểm của ngành xi măng Uzbekistan về đồng xử lý như một quyết định kinh doanh và đầu tư.
Năng lực xử lý chất thải nguy hại còn hạn chế
Theo thông cáo của FAO và Phái đoàn EU, Uzbekistan hiện có năng lực hạn chế trong tiêu hủy chất thải nguy hại, tạo ra rủi ro đáng kể đối với môi trường và sức khỏe cộng đồng.
Trang tin của cơ quan quản lý chất thải Uzbekistan trên cổng gov.uz ghi việc tiêu hủy chất thải nguy hại đã trở thành vấn đề cấp bách tại Uzbekistan, như ở các quốc gia khác.
Tham khảo thử nghiệm tại Azerbaijan
Người tham dự được giới thiệu kinh nghiệm từ Azerbaijan, nơi FAO hỗ trợ một thử nghiệm đồng xử lý có kiểm soát đối với chất thải thuốc trừ sâu chứa chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy (persistent organic pollutants, POPs).
Nhiều vấn đề cần giải quyết trước khi có thí điểm
Bàn tròn đã xác định bước đầu các vấn đề về quy định, cấp phép, hạ tầng và đầu tư cần giải quyết cho bất kỳ hoạt động thí điểm nào trong tương lai.
Artur Shamilov, cán bộ nông nghiệp của FAO và cán bộ kỹ thuật chính của dự án, cho biết bàn tròn là bước đầu tiên để chính phủ và ngành công nghiệp cùng đánh giá năng lực hiện có, xác định các nhà máy xi măng quan tâm và xác định các yêu cầu kỹ thuật, pháp lý và môi trường phải đáp ứng trước khi xem xét bất kỳ hoạt động thí điểm nào.
Theo Global Cement, danh sách nhà máy cho một dự án thí điểm tiềm năng chưa được xác định. Loại chất thải có thể xử lý và khối lượng cũng chưa được xác định.
EU đề nghị xây dựng lộ trình chung
Roberto Aparicio, quản lý chương trình của Phái đoàn EU tại Uzbekistan, đề nghị chuyển các thảo luận thành một lộ trình cụ thể, được thống nhất giữa các cơ quan chính phủ liên quan và đại diện ngành. Ông cho biết EU ủng hộ việc chuyển từ đối thoại sang các bước thực tế về quản lý chất thải nguy hại an toàn với môi trường.
Dự án GCP/UZB/017/EC do EU tài trợ và FAO thực hiện có ngân sách 3,9 triệu euro. Theo thông cáo, dự án góp phần giảm suy thoái môi trường tại Uzbekistan thông qua cải thiện quản lý thuốc trừ sâu và thúc đẩy nông nghiệp bền vững.
Nguồn
- Phái đoàn EU tại Uzbekistan (EEAS), thông cáo FAO và EU, 23/9/2026: FAO, the European Union and Uzbekistan’s cement industry discuss solutions for hazardous waste management: https://www.eeas.europa.eu/delegations/uzbekistan/fao-european-union-and-uzbekistans-cement-industry-discuss-solutions-hazardous-waste-management_en
- Waste Management and Circular Economy Development Agency (gov.uz), 24/9/2026: Solutions for hazardous waste management discussed: https://gov.uz/en/sanitation/news/view/223898
- Global Cement, 28/9/2026: Uzbekistan considers cement kilns for hazardous waste: https://www.globalcement.com/news/21288-uzbekistan-considers-cement-kilns-for-hazardous-waste

