EU công bố điều khoản cuối đấu giá nhiệt công nghiệp 1 tỷ euro, dành 300 triệu euro cho nhiệt trên 400°C

Ảnh minh họa. Nguồn: Pexels (Zulfugar Karimov), giấy phép miễn phí.

Ủy ban Châu Âu (EC) ngày 24/9/2026 công bố điều khoản và điều kiện cuối cùng (final Terms and Conditions) cho cuộc đấu giá IF26 Heat Auction, với ngân sách dự kiến 1 tỷ euro hỗ trợ các dự án thay thế nhiệt quy trình công nghiệp dùng nhiên liệu hóa thạch. Trong đó, 300 triệu euro dành cho nhóm nhiệt nhiệt độ cao trên 400°C, với công suất nhiệt tối thiểu 3 MWth và mức trần giá đề xuất 800 euro/t CO₂ cắt giảm.

Cuộc đấu giá chưa mở. Theo EC, thời gian nhận hồ sơ dự thầu dự kiến bắt đầu vào đầu tháng 12/2026. Chưa có dự án nào được chọn trong vòng này. CemNet (International Cement Review) mô tả nhóm trên 400°C là nhóm liên quan nhất tới các đề xuất lò nung (kiln) và calciner dùng điện trong ngành xi măng.

Thông tin chính

Nội dung	Chi tiết
Cơ quan	Ủy ban Châu Âu, Tổng vụ Hành động Khí hậu (DG CLIMA)
Chương trình	Innovation Fund, IF26 Heat Auction (vòng đấu giá nhiệt thứ hai)
Ngày công bố điều khoản cuối	24/9/2026
Ngân sách dự kiến	1 tỷ euro, từ nguồn thu của Hệ thống giao dịch phát thải EU (EU ETS)
Nhóm 80-100°C	100 triệu euro; tối thiểu 5 MWth; chỉ dành cho bơm nhiệt COP trên 1,5, nhiệt tái tạo trực tiếp hoặc nhiệt hạt nhân
Nhóm 100-400°C	600 triệu euro; tối thiểu 3 MWth
Nhóm trên 400°C	300 triệu euro; tối thiểu 3 MWth
Trần giá (đề xuất)	400 euro/t CO₂ cho nhóm nhiệt độ thấp và trung bình; 800 euro/t CO₂ cho nhóm nhiệt độ cao
Mức hỗ trợ tối đa mỗi hồ sơ	100 triệu euro (nhóm thấp và trung bình); 250 triệu euro (nhóm nhiệt độ cao)
CAPEX tối thiểu	2,5 triệu euro mỗi dự án
Hình thức hỗ trợ	Fixed premium theo lượng CO₂ cắt giảm, tối đa 5 năm
Không đủ điều kiện	Nhiệt từ sinh khối, hydrogen và nhiên liệu hóa thạch
Mở nhận hồ sơ	Dự kiến đầu tháng 12/2026

Ngân sách 1 tỷ euro chia thành ba nhóm nhiệt độ

Theo điều khoản cuối ngày 24/9/2026, cuộc đấu giá có ba nhóm (auction basket) theo nhiệt độ được đo. Nhóm nhiệt độ thấp 80-100°C có ngân sách 100 triệu euro, dành cho dự án từ 5 MWth trở lên dùng bơm nhiệt có hệ số COP trên 1,5, nhiệt tái tạo trực tiếp hoặc nhiệt hạt nhân. Các công nghệ điện hóa khác không được tham gia nhóm này.

Nhóm nhiệt độ trung bình 100-400°C có ngân sách 600 triệu euro. Nhóm nhiệt độ cao trên 400°C có ngân sách 300 triệu euro. Cả hai nhóm yêu cầu dự án có công suất từ 3 MWth trở lên.

EC có thể phân bổ lại phần ngân sách còn dư giữa các nhóm. Các nước thành viên có thể bổ sung vốn qua cơ chế Auction-as-a-Service.

Trần giá đề xuất 800 euro/t CO₂ cho nhóm nhiệt độ cao

Hồ sơ dự thầu được tính bằng euro trên mỗi tấn CO₂ cắt giảm. Điều khoản cuối ghi mức trần giá đề xuất là 400 euro/t CO₂ cho nhóm nhiệt độ thấp và trung bình, và 800 euro/t CO₂ cho nhóm nhiệt độ cao. Giá trị ràng buộc sẽ nằm trong hồ sơ mời thầu dự kiến phát hành tháng 12/2026. Trần giá áp dụng sau khi tính điểm thưởng (bid bonus).

Cuộc đấu giá theo hình thức tĩnh (static auction), trả theo giá chào (pay-as-bid) và không có giá sàn. Mức hỗ trợ tối đa cho mỗi hồ sơ là 250 triệu euro ở nhóm nhiệt độ cao và 100 triệu euro ở hai nhóm còn lại. Mỗi dự án phải có CAPEX tối thiểu 2,5 triệu euro.

Lượng CO₂ cắt giảm được tính bằng cách nhân lượng nhiệt quy trình sản xuất ra với hệ số phát thải tiêu chuẩn của khí tự nhiên ở hiệu suất 90%, là 0,224 t CO₂/MWhth. CemNet ghi cách tính này dùng hệ số khí tự nhiên tiêu chuẩn thay cho phát thải nhiên liệu thực tế của từng nhà máy.

Bên trúng thầu nhận fixed premium tối đa 5 năm

Dự án trúng thầu nhận khoản trợ cấp cố định (fixed premium), gắn với và tỷ lệ thuận với từng tấn CO₂ phát thải trực tiếp được cắt giảm, trong tối đa 5 năm kể từ khi dự án đi vào vận hành. Khoản hỗ trợ không được điều chỉnh theo lạm phát.

Sản lượng nhiệt quy trình phải được một bên thứ ba độc lập giám sát, báo cáo và thẩm định (MRV) định kỳ 12 tháng hoặc 6 tháng một lần sau khi vận hành. Dự án phải đạt đóng tài chính (financial close) trong 2,5 năm và đi vào vận hành trong 5 năm kể từ khi ký thỏa thuận tài trợ.

Công nghệ đủ điều kiện gồm gia nhiệt điện trở và plasma

Dự án phải triển khai nhiệt quy trình công nghiệp bằng công nghệ điện hóa, nhiệt tái tạo trực tiếp hoặc nhiệt hạt nhân. Công nghệ điện hóa gồm bơm nhiệt, gia nhiệt điện trở trực tiếp và gián tiếp, trong đó có lưu trữ nhiệt, gia nhiệt điện từ và điện môi, và gia nhiệt plasma. Nhiệt tái tạo trực tiếp gồm nhiệt mặt trời và địa nhiệt.

Theo EC, đây là lần đầu các công nghệ hạt nhân như lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) được tham gia. Nhiệt từ sinh khối, hydrogen hoặc nhiên liệu hóa thạch không đủ điều kiện nhận hỗ trợ. Công suất nhiệt phải là công suất mới, chưa khởi công tại thời điểm nộp hồ sơ.

Dự án được giảm 25% giá chào khi xếp hạng nếu có lưu trữ điện hoặc nhiệt đủ điều kiện, bơm nhiệt có COP từ 1,5 trở lên, hoặc dùng nhiệt tái tạo trực tiếp hay nhiệt hạt nhân.

Ngành xi măng nằm trong phạm vi đấu giá

EC liệt kê xi măng cùng hóa chất, giấy và bột giấy, thép, thực phẩm và đồ uống trong nhóm ngành dùng nhiệt quy trình. Theo EC, nhiệt quy trình hiện chủ yếu dùng nhiên liệu hóa thạch và chiếm ba phần tư phát thải công nghiệp. Cuộc đấu giá mở cho dự án mọi quy mô thuộc mọi ngành công nghiệp trong Khu vực Kinh tế Châu Âu (EEA).

CemNet ghi các nhà sản xuất xi măng có thể nộp hồ sơ cho dự án dùng thiết bị gia nhiệt điện mới, gồm công nghệ điện trở và plasma. Theo CemNet, điện hóa lò nung giảm phát thải từ đốt nhiên liệu nhưng không loại bỏ CO₂ phát sinh từ quá trình nung phân hủy đá vôi (calcination).

Vòng đầu IF25 chọn 65 dự án

IF26 là vòng đấu giá nhiệt thứ hai. Vòng đầu IF25 mở nhận hồ sơ từ tháng 12/2025 đến tháng 2/2026, chọn 65 dự án trong 85 hồ sơ để chuẩn bị ký thỏa thuận tài trợ. Kết quả được công bố ngày 22/5/2026.

Theo EC, hai vòng đấu giá là thí điểm cho Industrial Decarbonisation Bank, ngân hàng có mục tiêu cung cấp 100 tỷ euro cho giảm phát thải công nghiệp.

Hồ sơ mời thầu tháng 12 mới có giá trị ràng buộc

Việc công bố điều khoản cuối chưa mở cuộc đấu giá. Hồ sơ mời thầu (call for proposals) dự kiến phát hành vào tháng 12/2026 và sẽ đưa các điều khoản cuối vào. Theo EC, chỉ hồ sơ mời thầu và phụ lục có giá trị ràng buộc, và sẽ được ưu tiên nếu có khác biệt với điều khoản cuối.

Các đầu mối quốc gia của Innovation Fund tổ chức hội thảo trực tuyến trong tháng 10/2026, từ ngày 1/10 đến 30/10.

Ximang.org

Kênh tổng hợp tin tức Xi măng